🔴 مروری بر جنگنوشتهای مطبوعات جهان_۲۸
❇️ ترامپ توافقی کرد که هیچکدام از خواستههایش را برآورده نمیکند
شورای آتلانتیک | تاریخ انتشار: ۸ آوریل ۲۰۲۶
❇️ خلاصه
دونالد ترامپ گفت برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به بمب هستهای دست پیدا نکند به جنگ رفت. جنگی که حداقل فعلاً با توافق آتشبس دو هفتهای پایان یافت — اما با نمایش سلاحی که شاید از بمب هستهای هم قدرتمندتر باشد: تنگه هرمز. بیش از ۱۲,۰۰۰ موشک، بمب و پهپاد آمریکایی اهداف ایرانی را در پنج هفته گذشته هدف قرار داد، اما ۱۲ ساعت پس از اینکه ترامپ تهدید کرد «تمدن ایران را نابود» میکند و هفتهها پس از درخواست «تسلیم بیقیدوشرط» ایران، آمریکا با آتشبس موافقت کرد. از میان اهداف اولیه ترامپ — جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، حذف تواناییهای موشکهای بالستیک، ایجاد زمینه برای سرنگونی مردمی رژیم و ریشهکن کردن نیابتیهای ایران — هیچکدام محقق نشده است.
❇️ ایران چه به دست آورد؟
ایران فقط موافقت کرد تنگه را باز کند — آبراهی جهانی که قبل از جنگ آزادانه کار میکرد — و آن هم با شرایطی که میتواند سود مالی قابل توجهی برای رژیم به همراه داشته باشد. ترامپ اعتراف کرده مذاکرات (که قرار است این هفته در اسلامآباد از سر گرفته شود) حداقل تا حدی بر کنترل ایران بر این آبراه متمرکز خواهد بود و حتی پیشنهاد کرده آمریکا بتواند سهمی از سود داشته باشد.
والی نصر، استاد دانشگاه جانز هاپکینز، به آتلانتیک گفت: «کنترل تنگه اکنون دارایی استراتژیک حیاتی ایران است. از برنامه هستهای آنها مهمتر است.» تا ظهر امروز، ایران اعلام کرد کشتیها را از عبور از تنگه منع کرده است. آتشبس به وضوح شکننده است، اما تصمیم تهران برای اعلام بسته شدن دسترسی به تنگه نشان میدهد رژیم به اندازه کافی اعتمادبهنفس دارد.
✳️ چرا ایران با وجود شکست نظامی، پیروز استراتژیک شد؟
آنچه آمریکا فاقد آن بود — و ایران به طور مداوم حفظ کرد — اهداف روشن بود. در طول ۳۹ روز درگیری، ترامپ توضیحات مختلف و اغلب متناقضی درباره دلیل جنگ و اثرات حملات ارائه داد. روز اول جنگ، به گفته ترامپ، آمریکا به دنبال تغییر رژیم بود. اما زمانی که ایران رهبر کشتهشده خود را با پسر تندروترش بدون هیچ نشانهای از قیام مردمی جایگزین کرد، این هدف کنار رفت. حذف تأسیسات توسعه سلاحهای هستهای — که ترامپ قبلاً ادعا کرده بود در حملات ژوئن ۲۰۲۵ «کاملاً نابود شدهاند» — در مقطعی به عنوان دلیل اصلی جنگ مطرح شد. اما سپس ترامپ اعلام کرد که آن تأسیسات آنقدر زیر آوار رفتهاند که به هر حال غیرقابل دسترس هستند.
در مقابل، ایران به طور مداوم گفت دو هدف دارد: بقای رژیم و جبران خسارت جنگ. رژیم کشف کرد که هر دو هدف را میتوان با اعمال سلطه بر تنگه و حمله به نیروهای آمریکا و متحدان عرب خلیج با پهپادهای ارزان و فراوان به دست آورد.
✳️ مزیت استراتژیک تنگه هرمز
قبل از جنگ، روزانه تا ۱۳۵ کشتی از تنگه عبور میکردند. تنگه با عرض تنها ۲۰ مایل در باریکترین نقطه، یک گلوگاه جغرافیایی برای صادرات حیاتی جهانی است. پس از حملات سال گذشته آمریکا و اسرائیل به برنامه هستهای ایران، مجلس ایران رأی به بستن تنگه داد — اما هرگز به طور رسمی این کار را نکرد. تنگه عملاً از حدود ۲ مارس بسته شد، زمانی که قایقهای تندرو، پهپادها و موشکهای ایران کشتیها را مورد آزار قرار دادند و شرکتهای کشتیرانی و بیمهگران نتیجه گرفتند ریسک ترانزیت بسیار زیاد است.
با پیشرفت جنگ، ایران با کشورهای خاصی مذاکره کرد و تا ۲ میلیون دلار برای عبور ایمن یک کشتی دریافت کرد. اگر ایران هزینه فعلی را حفظ کند، رژیم میتواند سالانه تا ۹۰ میلیارد دلار جمعآوری کند — معادل حدود یکپنجم تولید ناخالص داخلی آن — درآمدی که قبل از درگیری وجود نداشت.
✴️ جمعبندی
نویسنده نتیجه میگیرد که ایران ممکن است هر نبرد نظامی را باخته باشد، اما به نظر میرسد جنگ به شرایط تهران پایان یافته است. تا پیش از این جنگ، ایران راههای دیگری برای اعمال نفوذ خود پیدا کرده بود که به تنگه وابسته نبود — عمدتاً از طریق نیابتیهایش. اما مرگ قاسم سلیمانی در ۲۰۲۰ دسترسی منطقهای ایران را تضعیف کرد، همانطور که جنگهای به رهبری اسرائیل در غزه و لبنان و سقوط اسد نیز چنین کردند. زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه حمله کردند، دولت ایران در پایینترین نقطه خود در سالهای اخیر بود — و به دنبال راهی برای بازسازی بود.
در طول این جنگ، تهران کشف کرد که یک بازدارنده از قبل وجود دارد که میتواند اقتصاد جهان را شوکه کند و ابرقدرت جهان را مجبور به آتشبس کند. همیشه آنجا بود، در امتداد ساحل ایران به سمت دریای عرب.
