
🔴 مروری بر جنگنوشتهای مطبوعات جهان_۸۵
❇️ نیروی نظامی آمریکا را به جایی در برابر ایران نرسانده است؛ مذاکره واقعی چگونه خواهد بود؟
the Guardian
نویسنده: کریستوفر اس. شیویس؛ همکار ارشد و مدیر برنامه دولتآمریکایی در بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی
تاریخ انتشار: 8 مه ۲۰۲۶
دستیابی به توافق به معنای یافتن موضعی از سوی آمریکاست که بقای رژیم ایران را تهدید نکند. در غیر این صورت، بنبستی طولانی و ویرانگر در انتظار خواهد بود.
پس از ماهها جنگ، آمریکا در واداشتن ایران به بازگرداندن عبور پایدار از تنگه هرمز با مشکل بزرگی مواجه شده است، چه رسد به پذیرش خواستههای هستهای و موشکی. ارتش ایران به شدت تضعیف شده و رژیم آن دچار اختلال است، اما هنوز هم مانع صادرات نفت، گاز، کود و هلیوم از تنگه میشود. اقتصاد جهانی در معرض خطر است، محبوبیت ترامپ رو به افول است، روسیه در حال سودجویی است و آمادگی نظامی آمریکا (به ویژه در منطقه هند-آرام) آسیب دیده است.
✳️ مشکل اصلی: «دیپلماسی اجباری» بدون خطرپذیری واقعی
ترامپ ادعای مذاکره دارد؛ اما در عمل تقریباً به طور انحصاری بر فشار نظامی و اقتصادی تکیه کرده است. دیپلماسی اجباری زمانی کار میکند که خواستهها به گونهای باشد که طرف مقابل بتواند بدون به خطر انداختن بقای خود آنها را بپذیرد (مانند بوسنی و کوزوو). اما خواستههای واشنگتن از ایران به «فراخوانی برای خلع سلاح یکجانبه» نزدیک شده است. پذیرش این خواستهها توسط تهران به معنای تسلیم همان دفاعهایی است که رژیم معتقد است از سرنگونی آن محافظت میکند.
✳️ چرا ایران در برابر فشار مقاومت میکند؟
۱. ایران از پهپادها، موشکها، ابزارهای سایبری و عملیات اطلاعاتی برای آزار و تهدید داراییهای آمریکا، متحدانش و کشتیرانی تجاری استفاده میکند.
۲. ایران حامیان قدرتمند خارجی دارد: چین (حمایت اقتصادی و دیپلماتیک) و روسیه (حمایت نظامی و سیاسی).
۳. خروج ترامپ از برجام در ۲۰۱۸ به تهران نشان داده که واشنگتن ممکن است هر امتیازی را به جیب بزند و به خصومت بازگردد.
✳️ راه برونرفت: تغییر موضع آمریکا
شکستن بنبست به یک موضع مذاکراتی واقعبینانهتر نیاز دارد که بپذیرد «خط قرمز آمریکا نمیتواند خلع سلاح واقعی ایران باشد؛ هیچ دولت ایرانی نمیتواند با این خواسته موافقت کند و انتظار بقا داشته باشد.» هر توافق اساسی احتمالاً به موارد زیر نیاز دارد:
- رفع تحریمها در کوتاهمدت به اندازه کافی قابل توجه باشد تا ریسک سیاسی امتیازات را برای تهران ارزشمند کند.
- تضمینهایی مبنی بر اینکه واشنگتن به توافق پایبند بماند. مشارکت شخص ثالث (چین، اروپا، کشورهای حاشیه خلیج فارس) میتواند به این امر کمک کند.
✳️ گزینه حداقلی: بازگشت به آزادی کشتیرانی (بدون حل مسائل اصلی)
اگر مذاکره بر سر مسائل اصلی غیرممکن باشد، «کف واقعگرایانه» مذاکره برای بازگشت به آزادی کشتیرانی قبل از جنگ و توقف تشدید نظامی است. این ممکن است همان جهتی باشد که دولت در پیش گرفته است. ترامپ میتواند خسارت وارد به زیرساختهای نظامی و هستهای ایران را «پیروزی» برای منافع آمریکا معرفی کند. در واقعیت، این یک موفقیت نیست، اما فرسایش قدرت آمریکا را متوقف میکند.
✴️ جمعبندی
شیویس نتیجه میگیرد که بنبست ترامپ در ایران، نتیجه قابل پیشبینی این توهم مغرورانه است که قدرت مطلق نظامی و اقتصادی میتواند جایگزین تمایل به مصالحه شود این خودبزرگبینی از عراق تا اوکراین بارها منجر به «ناامیدی راهبردی» قدرتهای بزرگ شده و بار دیگر ثابت کرده که «قدرت نظامی جایگزین دیپلماسی واقعی نیست.»
🔗https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/may/08/military-force-us-iran-regime
